De 2e Wereldoorlog met zijn gevolgen.

In ons gezin was de 2e wereldoorlog met zijn gevolgen, vaak de rode draad in het nog jonge bestaan van de familie/ gezin.

Theo, Mimi en Wim zijn in de oorlog geboren, deze hebben het als kind meegemaakt, maar onze ouders kenden natuurlijk ook de voorgeschiedenis   van deze tijd met de enorme armoede van ""voor"" de 2e wereldoorlog .

Ze hebben dit aan de lijve ondervonden.
Zelf ben ik in in het voorjaar van 1947 geboren en ik moet het hebben van allerlei verhalen die toen, en nu nog steeds verteld worden.

Broer Wim schepte altijd op over overvliegende vliegtuigen maar kan dit nooit gezien of gehoord hebben, immers hij is in Mei 1944 geboren. Maar ik als klein jongetje vond zijn verhalen wel interressant.

Mimi en Theo de ouste uit ons gezin zijn wel betrouwbare getuigen van de overleveringsverhalen. 

Ons oudershuis ligt aan voor de Duitsers belangrijke doorgaande invalsroute, en de buurt van de Silvoldseweg heeft zelfs overwogen om de bomen om te zagen zodat ze er niet door konden.
Maar het was al te laat, veel colonnes motoren lagen aan de kant van de weg bij cafe Jansen om uit te rusten van de lange rit vanuit het Duitse achterland.
In de nadagen  van de 2e wereldoorlog heeft het hele gezin dagen en nachten in de kelder van ons ouderhuis  doorgebracht
.

Al biddend dat het geweld hun zou sparen.  
Terborg had een eigen schuilplaats in de hoofdstraat en dat is het bekende "" Deurvorstpand"" bij de ingang van de laan  van Wisch.
Dit pand had 2 grote kelders waar de omgeving o.a. de bewaarschool gebruik van kon maken.
Ons ouderlijk huis lag aan de doorvoerroute naar Duitsland, en de Silvoldseweg was dan ook een belangrijke verbindings route.
Vele huizen vooral op de Paasberg zijn gevorderd door de Duitsers.
Het was in die tijd een komen en gaan van hoog geplaatste militairen dus moesten er  statige villa,s er aan geloven.
Zeker is dat minister Joseph Goebbels in Terborg is geweest.
Veel strategsische besluiten zijn dan ook vanuit  de bekende  villa,s  de twee Deurvorst villa,s op de Paasberg genomen.

Op honder meter afstand van ons huis waar later het politie bureau heeft gestaan stond het gebouw van de ""Jugendstill"".

Kinderen van de N.S.B.ers komen daar om verwend te worden en te laten uitstralen dat ze het beter hadden dan onze eigen holllandse kinderen!
Ze waren vaak beter gekleed en zijn werden met allerlei lekkerneijen.
De kinderen van  de Silvoldseweg hebben eigenhandig  zonder medeweten van de ouders ingebroken om de grote blikken met Jam kapot te steken om er voor te zorgen dat het niet meer eetbaar was. De meisjes stonden dan op de uitkijk en de jongens deden dan het vuile werk!

Ons Vader is meermalen te werkgesteld o.a. aan een spoorlijn in Duitsland in het plaatsje Empl net over de grens, maar even zoveel keren wist hij deze plichten door stempel bedrog te omzeilen. 
Dat kon natuurlijk niet altijd goed gaan en meerdere malen heeft hij dan ook de nacht doorgebracht in een ruimte  (buiten) van de dakconstructie waar niemand hem kon vinden. 
Ook heeft hij zich moeten verstoppen op het balkon van de fam Smeets.  
Er is dus wel degelijk in de regio jacht gemaakt op de afvalligen van het Duitse systeem.
In Rees aan de Duitse zijde van de grens lag in de oorlogsjaren een gevangenenkamp, en het te werk stellen aan allerlei projecten  had natuurlijk invloed op de arbeidskrachten uit de regio. 
Er is elk jaar een wandeltocht van uit Mechelen  naar Rees ter herdenking van  het beruchte kamp.  
Mijn vader is in Mechelen geboren en mijn Opa en Oma woonden toendertijd in Mechelen aan de ............????
De buren van ons in Terborg waren de fam. Meurs en deze beste man was een ras echte NSB, er. Er waren overgins nog meer van dit soort mensen in de buurt.

De term en uitdrukking van N.S.B. er zegde ons als kind totaal niets, maar wij zongen na de wederopstanding van ons landje op advies van ons moeder allerlei hatelijke liederen tegen de buren. 

Vijf en Vijf is Tien, Vijf en Vijf is Tien, alle NSB,ers in de Worstmachien! Dit liedje is nog een van de overgebleven bekende.

Een landelijk bekend gedichtje is het volgende:  Ik heb het onlangs pas in Den Bosch gehoord ( Mario bedankt )  en wil het u niet onthouden.

Op de hoek van de straat staat een Farizeeer.
,t is geen man, het is geen vrouw.
Maar een N.S.B.er
Schiet hem dood, die Hinkepoot.
Leg hem in een kissie, doe er dan wat water bij.
Dan zwemt hij als een vissie.


Eenmaal reed er een tank bij ons het pad in, en dreigde op ons vader te schieten om hem te arresteren.
Toch is het hem gelukt om te ontsnappen en heeft dagenlang geslapen op verschillende adressen, om uithanden van de Duitsers te blijven o.a. op het balkon van de familie Smeets.

De bevrijders in dit geval de Tommy,s kwamen uit de richting Terborg en de vluchtende Duitsers  hadden aan dezelfde straat een molen ( nu nog bestaande molen van Rijerink )  in bezit, vanwaar ze de hele straat onder vuur konden nemen.

Een algemene schuilkelder was er bij ""Dikke Toon Bier "" aan de Silvoldseweg.  ( cafe Jansen )
Dit pand is zelfs meerdere malen getroffen door een bombardement  toen onze vader en moeder met de kinderen in de schuilkelder zaten. 
Doordat de algemene schuilkelder en onze woning midden in de vuurline lagen moet het er bij tijd en wijle best spannend geweest zijn.
Op een steenworp afstand stond een zwaar in de brand geschoten Jodenkerk, en Bruur Willem heeft mij de geheimen van deze voormalige ruïne vaak laten zie
n.
Lang heeft er een onderdui
ker geslapen en onder het oog van de buurt is de beste man afgevoerd. 

resten van de joodse kerk

De kelder stond vol water,  en boven op dreven menselijke schedels.
Als kind was dit best spannend.  
Oom Theo en Oom Wim ( Kuiper ) misten een oog door het spelen met munitie.  
De man van mijn peettante Zus  is opgepakt en afgevoerd naar het oostblok en nooit meer teruggekomen.
De beste man is uiteraard dood verklaard maar door toeval is het graf in het voorjaar van 2008 alsnog in Duitsland gevonden.

Terborg stond bekend om zijn N.S.B. ers de opleidingsscholen en de Jugendstill.
Opperbevelhebber  van Nederland  Arthur Seyss-Inquart  kwam dan ook naar Terborg om naar zijn onderdanen te kijken!

 Ook stond in Terborg   aan de Ettenseweg,  een opleidingsschool voor de NSB,ers onder de plaatselijke bevolking.

De toenmalige Kaderschool voor NSBers

Op de schoorsteen in de woonkamer stonden twee koperen tankgranaten zoals bij velen in deze tijd. 
De koperen hulzen werden handmatig gevormd tot sierlijke vazen op menige schoorsteen schouw.
 
Zo hadden wij op de camping in Sinderen als buren “” onze oosterburen”” de Duitsers Herbert en Hilde Christ.

Uiteraard wisten wij dat hij een functie had in het toenmalige leger, ook vertelde hij wel eens dat hij in een man tegen man gevecht, een deel van zijn voet had verloren.
Wij namen dit altijd voor kennis geving aan omdat ik eigenlijk er niet op in durfde te gaan. Later vertelde hij dat hij in dat bewuste man tegen man gevecht, de tegenstander  had omgebracht.

Deze camping buren woonden in het grensplaatsje Suderwick en nodigden ons in de winter uit om op visite te komen.
Hier kwamen we erachter dat hij een echte S.S. was geweest,  en met een flink oorlogsverleden.

Hij had gevochten aan het oost front en liet vol trots de foto, s zien van de moordpartijen die daar plaatsvonden.
Ik heb verschillende foto albums door gebladerd  met de meest gruwelijke beelden.
Naakte mannen en vrouwen in de sneeuw, en  strak in het zwarte pak, de duitse officieren met hun  geweren in de aanslag.
Uit beleefdheid  heb ik aan die gesprekken een eind aan gemaakt, de man was enorm trots ( althans dat dacht ik toen ) op zijn foto collectie. 
Hier heb ik jaren nog last van gehad, ik durfde niet te vertellen dat ik hier niets van wou weten maar de foto, s moest en zou ik zien van de best man!

Nu na al die jaren heb ik er een andere visie op.
Ik had het moeten opvatten als een soort van spijt en schuldverklaring van de beste man.  Hij wilde samen met Hilde laten zien wie ze ""echt"" waren!
Hij was met zijn laatste levensjaar bezig en  bij mij ging het lampje niet branden dat hij het verhaal nog een keer kwijt wilde.

Maar ik was nog te jong om dit allemaal te snappen. Heb er nooit meer overnagedacht maar sinds de laatste jaren komen de herinneringen met regelmaat terug.
In 2018  heb ik de  de concentratiekampen gezien in Polen,  het versterkte het probleem uit de begin jaren ,80 van  de buurman uit Suderwick.
Ik bleef maar die beelden terugzien en  heb het in een gesprek met mijn huisarts uit mijn hoofd kunnen  krijgen.
Maar de beelden van de gruweldaden staan nog steeds op mijn netvlies.  Lange laarzen,  het uniform met de  strepen en zijn pistool aan de zijkant.
Hij was geflankeerd met een Herdershond en  de bevelen uit te geven aan zijn onderdanen.
Hij keek zakelijk naar de naakte mensen  alsof  het dagelijks werk was, ik weet  uit zijn verhaal dat het op de weg  richting Moskow waar  hij veel over kon vertellen.
Na de oorlog is hij ondergedoken op  het eiland Tessel  waar een colonie Duitsers zaten.  
Op die manier heeft hij zich verborgen kunnen houden voor de vervolging.  Jammer is dat ik zijn geboorte plaats ben vergeten hij heeft het mij wel verteld.   
Ik hoop dat niemand dit ooit meer hoeft mee te maken.
Nu denk ik nog wel eens was maar  de politie gestapt  maar om de een of andere  reden dacht ik  dat het allemaal bekend was, en misschien wilde ik er wel niets van weten of te maken hebben.
Het blijft knagen  aan mij en zal er mee moeten leven in een eenzame strijd die niemand zal begrijpen.


Er is ook een film uitgebracht over  de oorlog in Terborg.  

klik op onderstaande link als u de film wilt zien.
http://www.youtube.com/watch?v=juk2m3IcW38

een mooie site is de volgende:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Duitse_aanval_op_Nederland_in_1940


uit de Gelderlander eind 2012  Klik op de foto voor een vergroting.

Paasberg overleg  Deel 1   klik op de foto voor een vergroting.

Paasberg overleg deel 2  klik op de foto voor de vergroting

Uiteraard zit ik met smart te wachten op reacties , zodat dit verhaal voor dat het te laat is aangevuld kan worden.

laatst gewijzigd 28-11-2018